Leptospirosevaccinatie afspraak maken? Lees wanneer vaccineren zinvol kan zijn
Leptospirose kun je oplopen door contact met urine van besmette dieren, bijvoorbeeld via oppervlaktewater of modder. Vaccinatie is geen standaardvaccinatie en wordt alleen na een individuele risicobeoordeling overwogen. Op deze pagina lees je wanneer dat relevant kan zijn, hoeveel prikken nodig zijn, wat het kost en wat je moet doorgeven tijdens je afspraak.
De medische informatie op deze pagina is gecontroleerd door drs. M.M.T. Vink, arts reizigersgeneeskunde LCR. BIG-nummer: 19051371501.
Past leptospirosevaccinatie bij jouw situatie?
Leptospirosevaccinatie is niet bedoeld voor iedere reiziger, watersporter of buitenactiviteit. De vaccinatie kan op individuele basis worden overwogen als je langdurig of frequent verblijft in een omgeving met mogelijke blootstelling aan de serovars Icterohaemorrhagiae of Copenhageni en preventieve maatregelen onvoldoende effectief zijn. De vaccinatie vervangt beschermende maatregelen niet.
Langdurige of frequente blootstelling?
Dan kan een individuele afweging over vaccinatie passend zijn, vooral als preventieve maatregelen onvoldoende effectief zijn.
Beroepsmatig risico?
Werk je in contact met urine van knaagdieren of in oppervlaktewater of vochtige omgevingen waar besmette knaagdieren leven? Bespreek de blootstelling.
Eenmalige activiteit?
Bij een incidentele activiteit zijn preventieve maatregelen meestal het belangrijkste uitgangspunt. Bespreek bij twijfel je persoonlijke risico.
Leptospirose ontstaat door contact met urine van besmette dieren
Leptospirose wordt veroorzaakt door leptospiren: spiraalvormige bacteriën. Zoogdieren, vooral knaagdieren en insecteneters, kunnen de bacteriën via urine uitscheiden. Mensen kunnen besmet raken via wondjes of via de slijmvliezen van mond, neus en ogen, bijvoorbeeld bij contact met verontreinigd oppervlaktewater of modder.
Veel infecties verlopen zonder klachten of met milde griepachtige klachten. Soms kan leptospirose ernstig verlopen, zoals bij de ziekte van Weil. Daarbij kunnen hoge koorts, leverfalen, longbloedingen, hartproblemen of een verhoogde bloedingsneiging optreden.
Is leptospirose besmettelijk?
Leptospirose wordt meestal opgelopen uit de omgeving, door contact met urine van besmette zoogdieren of verontreinigd water en modder.
Mensen kunnen leptospiren soms via urine uitscheiden, maar secundaire besmetting van mens op mens komt zelden voor.
Waartegen beschermt leptospirosevaccinatie?
Het Spirolept-vaccin is gebaseerd op serovar Icterohaemorrhagiae. Het beschermt waarschijnlijk ook tegen het nauw verwante serovar Copenhageni. Deze serovars zijn betrokken bij de ziekte van Weil. Klinische effectiviteitsstudies ontbreken; de werkzaamheid is gebaseerd op immuniteitsgegevens uit oudere, beperkte studies.
Ziekte van Weil
Het vaccin biedt waarschijnlijk bescherming tegen serovar Icterohaemorrhagiae en het nauw verwante serovar Copenhageni.
Gerichte bescherming
Na drie vaccinaties trad in een oudere, beperkte immuniteitsstudie bij meer dan 95% van de deelnemers seroconversie van IgG op.
Niet alle vormen van leptospirose
Het is niet duidelijk of kruisbescherming optreedt tegen andere serovars binnen dezelfde serogroep. Het vaccin beschermt niet tegen andere serogroepen.
Heeft vaccinatie nog zin als je eerder leptospirose hebt gehad?
Een eerdere leptospirose-infectie is op zichzelf geen standaardindicatie voor vaccinatie. Als je in de toekomst langdurig of frequent aan bepaalde leptospiren blootgesteld kunt worden en preventieve maatregelen onvoldoende effectief zijn, wordt individueel beoordeeld of vaccinatie toegevoegde waarde kan hebben.
Belangrijke nuance
Leptospirosevaccinatie behandelt geen actieve infectie. Bij koorts, koude rillingen, spierpijn, buikklachten of ziekte na mogelijk risicocontact neem je contact op met je huisarts. Leptospirose wordt behandeld met antibiotica en zo nodig ondersteunende therapie.
Voor wie kan leptospirosevaccinatie relevant zijn?
Beroepsmatige blootstelling
Bijvoorbeeld werknemers die contact kunnen hebben met urine van besmette knaagdieren of die werken in oppervlaktewater of een vochtige omgeving waar besmette knaagdieren leven.
Langdurig of frequent risico
Bij een langdurig of frequent verblijf in een risicovolle omgeving kan vaccinatie op individuele basis worden overwogen als preventieve maatregelen onvoldoende effectief zijn.
Alleen voor volwassenen
Spirolept is niet geregistreerd voor personen jonger dan 18 jaar. Zwangerschap, zwangerschapswens en borstvoeding zijn contra-indicaties.
Welk type leptospirosevaccin wordt gebruikt?
In Nederland is het geïnactiveerde leptospirosevaccin Spirolept geregistreerd. Een dosis van 1 ml bevat geïnactiveerde Leptospira interrogans van serogroep Icterohaemorrhagiae, serovar Icterohaemorrhagiae.
Het vaccin is gericht op bescherming tegen specifieke leptospiren. Het is geen levend vaccin, maar de bescherming tegen alle serovars en serogroepen van leptospiren is niet aangetoond. Mensen met een immuunstoornis door ziekte of medicatie kunnen na vaccinatie een lagere antistofrespons bereiken.
Waarom boosters belangrijk zijn
De primaire serie bestaat uit twee doses met 15 dagen ertussen. Daarna volgt een eerste boosterdosis na 4 tot 6 maanden. Om de bescherming te verlengen is vervolgens iedere twee jaar een boosterdosis nodig.
Hoeveel leptospiroseprikken heb je nodig?
Het Spirolept-vaccin is geregistreerd voor volwassenen vanaf 18 jaar. De primaire serie bestaat uit twee doses met een interval van 15 dagen. De eerste booster volgt 4 tot 6 maanden later; daarna verlengt een boosterdosis de bescherming telkens met twee jaar. Het vaccin wordt subcutaan toegediend en is niet geregistreerd voor intramusculaire toediening.
| Situatie | Meestal nodig | Schema | Belangrijk |
|---|---|---|---|
| Volwassenen vanaf 18 jaar: primaire serie | 2 doses | 0 en 15 dagen | De serie is alleen geregistreerd voor volwassenen. |
| Eerste boosterdosis | 1 booster | 4–6 maanden na de primaire serie | De primaire serie en eerste booster vormen samen de volledige vaccinatieserie. |
| Vervolgboosterdosis | 1 booster | Om de 2 jaar | Een boosterdosis verlengt de bescherming telkens met twee jaar. |
Zo verloopt een afspraak voor leptospirosevaccinatie
Je maakt online een fysieke afspraak
Kies een locatie en tijdstip dat past. Geef bij voorkeur aan dat het om leptospirosevaccinatie gaat.
Je blootstellingsrisico wordt ter plaatse beoordeeld
Een zorgprofessional bespreekt je activiteiten, de duur en frequentie van mogelijke blootstelling, preventieve maatregelen, gezondheid, medicatie en eerdere vaccinaties.
Je krijgt de vaccinatie als dat zinvol en veilig is
Vaccinatie kan worden overwogen als de individuele afweging daarvoor aanleiding geeft en er geen contra-indicatie bestaat. Soms is aanvullende informatie nodig.
Wat geef je door bij je afspraak?
Tijdens je afspraak bekijkt een zorgprofessional of je de vaccinatie op dat moment kunt krijgen en of deze in jouw situatie toegevoegde waarde kan hebben. Soms is het beter om te wachten of eerst te overleggen met je huisarts of behandelend specialist.
Geef het altijd door als één van de situaties hieronder voor jou geldt. Zo kan de zorgprofessional op locatie goed beoordelen wat verantwoord is.
Meld dit altijd tijdens je afspraak:
- je jonger bent dan 18 jaar;
- je zwanger bent, zwanger wilt worden of borstvoeding geeft;
- je een acute, ernstige infectieziekte met koorts hebt;
- je eerder een ernstige allergische reactie had op een vaccin of vaccinbestanddeel;
- je eerder een ernstige overgevoeligheidsreactie na leptospirosevaccinatie had;
- je een immuunstoornis hebt;
- je medicijnen gebruikt die je afweer onderdrukken;
- je al eerder leptospirosevaccinatie hebt gehad of een booster nodig hebt;
- je langdurig of frequent mogelijk wordt blootgesteld aan water, modder of dierlijke urine.
Bijwerkingen en veiligheid
Het Spirolept-vaccin wordt in het algemeen goed verdragen. Zoals bij elke vaccinatie kunnen bijwerkingen voorkomen. De meest gemelde klachten zijn tijdelijk, maar bespreek eerdere reacties op vaccinaties altijd vooraf.
Veelvoorkomende bijwerkingen
- huiduitslag of galbulten (urticaria);
- roodheid, jeuk, pijn, verharding of oedeem op de injectieplaats;
- hoofdpijn of tintelingen (paresthesie);
- misselijkheid of koorts;
- malaise of vermoeidheid;
- andere klachten die in de bijsluiter van Spirolept staan.
Huiduitslag of galbulten en lokale klachten op de injectieplaats worden het vaakst gemeld. Meld eerdere overgevoeligheidsreacties op een leptospirosevaccin of bestanddelen ervan altijd vooraf.
Wat leptospirosevaccinatie wel en niet doet
Leptospirosevaccinatie kan wel
- waarschijnlijk bescherming bieden tegen serovar Icterohaemorrhagiae;
- waarschijnlijk ook beschermen tegen het nauw verwante serovar Copenhageni;
- na de primaire serie en een boosterdosis twee jaar bescherming bieden;
Leptospirosevaccinatie kan niet
- garanderen dat je geen leptospirose krijgt;
- beschermen tegen leptospiren uit andere serogroepen;
- bewezen bescherming bieden tegen alle serovars binnen dezelfde serogroep;
- beschermende maatregelen of behandeling van een actieve infectie vervangen.
Wat kost leptospirosevaccinatie?
De kosten bestaan uit het consult en de vaccinatie. Een regulier consult kost €19,95 per persoon. Een avond- of weekendconsult kost €29,95 per persoon. Het actuele tarief voor leptospirosevaccinatie staat op de tarievenpagina. Voor een vervolgvaccinatie geldt een herhaalconsulttarief van €19,95.
De primaire serie bestaat uit 2 vaccinaties, gevolgd door een eerste booster na 4 tot 6 maanden. Het protocol bevat geen standaard vaccinatieprogramma of algemene vergoedingsregeling. Voor vaccinatie op eigen verzoek gelden de actuele tarieven.
| Onderdeel | Tarief |
|---|---|
| Regulier consult per persoon | €19,95 |
| Avond- of weekendconsult per persoon | €29,95 |
| Herhaalconsult | €19,95 |
| Leptospirosevaccinatie per vaccinatie | Controleer het actuele tarief |
| Afspraak gemist | €19,95 |
Kun je niet komen? Verplaats of annuleer je afspraak dan op tijd. Voor een gemiste afspraak kan €19,95 in rekening worden gebracht. Het avondtarief geldt maandag tot en met vrijdag vanaf 18.00 uur.
Veelgestelde vragen over leptospirosevaccinatie
Wat kost leptospirosevaccinatie bij PreventVaccins?
De kosten bestaan uit het consult en de vaccinatie. Een regulier consult kost €19,95 per persoon. Een avond- of weekendconsult kost €29,95 per persoon. Voor een vervolgvaccinatie geldt een herhaalconsult van €19,95. Raadpleeg voor het actuele tarief van het leptospirosevaccin de tarievenpagina of neem contact op. De volledige serie bestaat uit twee doses en een eerste boosterdosis.
Hoeveel leptospiroseprikken heb ik nodig?
Voor volwassenen vanaf 18 jaar bestaat de primaire serie uit twee doses met 15 dagen ertussen. De eerste booster volgt 4 tot 6 maanden na de primaire serie. Daarna is om de twee jaar een boosterdosis nodig om de bescherming te verlengen.
Voor wie is leptospirosevaccinatie bedoeld?
Leptospirosevaccinatie kan op individuele basis worden overwogen voor volwassenen die langdurig of frequent mogelijk worden blootgesteld aan de serovars Icterohaemorrhagiae of Copenhageni en bij wie preventieve maatregelen onvoldoende effectief zijn. Dit kan bijvoorbeeld spelen bij specifieke beroepsmatige blootstelling aan urine van besmette knaagdieren, oppervlaktewater of vochtige omgevingen waar besmette knaagdieren leven.
Heeft vaccinatie nog zin als ik eerder leptospirose heb gehad?
Een eerdere leptospirose-infectie is op zichzelf geen standaardindicatie voor vaccinatie. Bij een verwachte herhaalde of langdurige blootstelling wordt individueel beoordeeld of vaccinatie toegevoegde waarde kan hebben. Vaccinatie behandelt geen actieve leptospirose-infectie.
Kan ik gevaccineerd worden als ik nu leptospirose heb?
Nee. Leptospirosevaccinatie is preventief en behandelt geen actieve infectie. Leptospirose wordt behandeld met antibiotica en zo nodig ondersteunende therapie. Neem bij ziekteverschijnselen contact op met je huisarts.
Word ik altijd gevaccineerd als ik een afspraak maak?
Niet altijd. Tijdens je afspraak beoordeelt een zorgprofessional of vaccinatie passend is. Het vaccin is niet geregistreerd voor personen jonger dan 18 jaar en kan niet worden gegeven bij zwangerschap, zwangerschapswens, borstvoeding, relevante overgevoeligheid of een acute ernstige infectieziekte met koorts.
Is leptospirose besmettelijk?
Leptospirose wordt meestal opgelopen door contact met urine van besmette zoogdieren, ook via voldoende verontreinigd oppervlaktewater of modder. Mensen kunnen leptospiren soms via urine uitscheiden, maar secundaire besmetting van mens op mens komt zelden voor.
Kan ik leptospirose krijgen ondanks vaccinatie?
Ja. Het Spirolept-vaccin is gebaseerd op serovar Icterohaemorrhagiae en beschermt waarschijnlijk ook tegen het nauw verwante serovar Copenhageni. Het beschermt niet tegen leptospiren uit andere serogroepen en het is onbekend hoe goed het beschermt tegen alle vormen van leptospirose. Beschermende maatregelen blijven daarom belangrijk.
Hoe lang werkt leptospirosevaccinatie?
Een volledige vaccinatieserie, bestaande uit de primaire serie en een boosterdosis, biedt volgens het protocol twee jaar bescherming. Met een eenmalige boosterdosis kan die bescherming telkens met twee jaar worden verlengd. Klinische effectiviteitsstudies ontbreken; de werkzaamheid is gebaseerd op immuniteitsgegevens uit oudere, beperkte studies.
Kan leptospirosevaccinatie samen met andere vaccinaties gegeven worden?
Over mogelijke interacties tussen het Spirolept-vaccin en andere levende of niet-levende vaccins zijn geen onderzoeksgegevens beschikbaar. Bespreek recente en geplande vaccinaties altijd tijdens je afspraak.
Wordt leptospirosevaccinatie vergoed?
Het protocol bevat geen standaard vaccinatieprogramma of algemene vergoedingsregeling voor leptospirosevaccinatie. Bij vaccinatie op eigen verzoek zijn de kosten doorgaans voor eigen rekening. Informeer vooraf bij je zorgverzekeraar naar eventuele vergoeding in jouw situatie.
Leptospirosevaccinatie is geen onderdeel van een standaard vaccinatieprogramma. Bij vaccinatie op eigen verzoek zijn de kosten doorgaans voor eigen rekening.
Let op: het protocol doet geen algemene uitspraak over vergoeding. Informeer vooraf bij je zorgverzekeraar naar eventuele vergoeding in jouw situatie.
Medisch gecontroleerde informatie
Bronnen en richtlijnen
Voor de medische inhoud van deze pagina werden onder meer de volgende bronnen gebruikt:
- RIVM / LCI: Leptospirose richtlijn
- RIVM / LCI: Leptospirosevaccinatie factsheet
- RIVM: Leptospirose
- Gezondheidsraad: Vaccinatie van werknemers: leptospirose
- Lareb: informatie over bijwerkingen van vaccinaties
- Farmacotherapeutisch Kompas: Leptospirosevaccin
- MediPrevent Protocol Leptospirose, versie 1 (december 2025)
- Interne medische protocollen van PreventVaccins